Yüksek lisansımı Türkiye'de, doktoramı yurt dışında tamamladım; ÜAK doktora denklik başvurumu yaptım ve şu anda sonucunu bekliyorum. Bu sayfada süreci, hazırladığım belgeleri ve yol boyunca öğrendiklerimi, benden sonra aynı yola çıkacaklar için anlatıyorum.
Burada okuyacaklarınız resmî bilgi değil; kendi tecrübem ve resmî kılavuzdan derlediklerim. Mevzuat ve başvuru kılavuzu zaman zaman değişiyor. Başvurmadan önce mutlaka ÜAK'ın sayfasındaki güncel kılavuza ve duyurulara bakın. Benim yazdıklarımla resmî kılavuz arasında fark görürseniz geçerli olan kılavuzdur.
1. Bu sayfayı neden hazırladım?
Denklik sürecine başladığımda karşımda iki tür kaynak vardı: resmî kılavuzun kuru maddeleri ve ücretli danışmanlık sitelerinin satış odaklı yazıları. Sürecin içinden geçmiş birinin "ben şöyle yaptım" diye anlattığı derli toplu bir Türkçe kaynak bulmak kolay değildi. Bu boşluğu en çok, benden önce bu süreci geçirmiş insanlarla iletişim kurarak doldurdum; onlardan çok şey öğrendim ve yardımları için kendilerine buradan da teşekkür ederim. Bu sayfayı, kendim ararken bulamadığım o kaynağı benden sonrakiler için oluşturmak amacıyla hazırladım.
Anlattıklarım en çok şu profildekilerin işine yarayacak: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşısınız, lisans ve yüksek lisansınızı Türkiye'de tamamladınız, doktoranızı yurt dışında bir üniversitede bitirdiniz ve şimdi ÜAK'a denklik başvurusu yapacaksınız. Çünkü benim durumum buydu ve bu sayfada yalnızca kendi yaşadığım durumu anlatıyorum. Kılavuzda farklı durumlar için ek şartlar ve belgeler yer alıyor; onları yaşamadığım ve haklarında bilgim olmadığı için burada anlatmıyorum. Durumunuz benimkinden farklıysa resmî kılavuzun tamamını esas alın. O yollardan geçmiş olanların tecrübelerini de bekliyorum.
Lisans ve yüksek lisans diplomalarının denkliği ise bambaşka bir süreç ve YÖK tarafından yürütülüyor. O yoldan geçenlerin katkılarını bekliyorum; ayrıntı için tecrübenizi paylaşın bölümüne bakın.
Benim hikâyem
Ağustos 2019'da Güney Kaliforniya Üniversitesi (University of Southern California, ABD) Matematik Bölümü'nde doktoraya başladım ve Aralık 2023'te mezun oldum. Sonrasında önce öğretim görevlisi (lecturer), ardından doktora sonrası araştırmacı (postdoc) olarak çalıştım. Denklik hazırlıklarına Mart 2026'da, halen ABD'de postdoc yaparken başladım. Online başvurumu Nisan 2026 ortasında, asıl belgelerin ibrazını 5 Mayıs 2026'da tamamladım; şu anda sonucu bekliyorum ve sonuç geldiğinde bu sayfayı güncelleyeceğim.
Eşim de aynı tarihlerde benzer bir başvuru yaptı ve o da sonucunu bekliyor. Onun fiziki işlemlerini vekâleten ben yürüttüm; bu sayede başkası adına vekâletle başvurmanın nasıl işlediğini de biliyorum ve bu tecrübeyi ilgili yerlerde ayrıca paylaşacağım.
2. ÜAK mı, YÖK mü?
Baştan netleştirelim, çünkü en çok burada karışıklık yaşanıyor. Yurt dışı diplomalarla ilgili iki ayrı kurum ve iki ayrı süreç var:
Doktora ve sanatta yeterlik denkliği: Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) yürütüyor. Doçentlik ve profesörlük unvanlarının denkliği de ÜAK'ın görev alanında. Bu sayfada anlattığım süreç bu.
Lisans ve yüksek lisans diploma denkliği: Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı, e-Denklik sistemi üzerinden yürütüyor. Bu sayfanın kapsamı dışında.
İki süreç birbirinin yerine geçmiyor. Doktora denkliği almanız, yurt dışında alınmış bir yüksek lisansınız varsa onun denkliğini kendiliğinden sağlamıyor; tersi de geçerli. Benim gibi yüksek lisansını Türkiye'de yapanlar için bu ayrım pratikte sorun çıkarmıyor, çünkü önceki öğrenim bilgisi YÖKSİS'ten otomatik doğrulanıyor.
3. Başvurmadan önce: üç kritik şart
Tercümelere ve noter onaylarına para harcamadan önce şu üç şartı kendi durumunuz için netleştirmenizi öneririm. Ret kararlarının önemli bölümü bu şartlarla ilgili:
3.1. Üniversitenin YÖK tarafından tanınması
Doktora yaptığınız üniversitenin YÖK tarafından tanınan bir kurum olması şart. Bunu başvurudan önce "okul tanıma belgesi" alarak teyit ediyorsunuz (nasıl aldığımı ilgili belge kartında anlattım). Üniversiteniz tanınmıyorsa başvuru sonuç vermez; bu durumda süreci başlatmadan önce YÖK ile iletişime geçmek gerekiyor.
3.2. Örgün eğitim şartı
Doktoranın örgün (yüz yüze) eğitimle yapılmış olması gerekiyor. Uzaktan eğitimle alınan doktoralar denklik değerlendirmesine kabul edilmiyor.
3.3. Ülkede kalış süresi (gün şartı)
Usul ve esaslara göre, doktora süresince üniversitenin bulunduğu ülkede asgari bir süre fiilen bulunmuş olmanız gerekiyor. Yürürlükteki düzenlemede süreler alanlara göre şöyle:
Alan
Asgari kalış süresi
Sosyal Bilimler
200 gün
Mühendislik, Temel Bilimler, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri ile diğer alanlar
300 gün
Sağlık Bilimleri
400 gün
Kaynak: ÜAK'ın "Yurt Dışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar" belgesi, madde 6/2. Belge ÜAK'ın sitesinde yayımlanıyor. Bu maddedeki süreler geçmişte değişti; başvurmadan önce belgenin güncel halini mutlaka kontrol edin.
Kalış süresi, pasaport kayıtları ve yurda giriş-çıkış dökümü üzerinden hesaplanıyor. ÜAK Yönetim Kurulu her başvuruyu (ülke, tez konusu, ders alınıp alınmadığı gibi) kendine özgü şartlarıyla değerlendirme hakkını saklı tutuyor; yani gün şartı gerekli ama tek başına yeterli olmayan bir eşik.
Tavsiyem
Başvurmadan önce e-Devlet'ten yurda giriş-çıkış dökümünüzü alın ve doktora dönemindeki yurt dışı günlerinizi kendiniz hesaplayın. Gün şartını sağlamıyorsanız veya sınırdaysanız, başvuru yapmadan önce durumunuzu ÜAK'a danışarak netleştirmeniz size zaman ve para kaybettirmez.
Benim değerlendirmem
Dürüst olayım: bu şartın varlığını bu sayfayı hazırlarken öğrendim; başvuru yaparken haberim bile yoktu. Doktora, ülkeye göre değişse de genellikle en az üç yıl sürdüğü için, eğitimini fiilen okulun bulunduğu ülkede geçiren biri bu eşiği zaten fazlasıyla aşıyor; olağandışı bir durum yoksa şart kendiliğinden sağlanıyor.
Bence bu şartı asıl ciddiye alması gerekenler şunlar: doktorasının bir kısmını online yürütenler, Covid döneminde uzaktan devam edenler ve çeşitli nedenlerle doktora yaptığı ülkenin ve Türkiye'nin dışında üçüncü bir ülkede uzun süre bulunanlar. Bu gruplardaysanız yukarıdaki tabloyu esas alıp günlerinizi mutlaka hesaplayın; değilseniz büyük ihtimalle benim gibi bu şartı fark etmeden geçeceksiniz.
4. Süreç nasıl işliyor?
Süreç kabaca şu yedi adımdan oluşuyor. Her adımın ayrıntısını, kendi başımdan geçtiği haliyle ilerleyen bölümlerde anlatıyorum:
Ön kontroller ve ön hazırlık
Başvuru sistemi, okul tanıma belgenizi ve önceki öğrenim bilginizi YÖKSİS ve Denklik Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden otomatik doğrulayarak çekiyor. Bu yüzden başvurudan önce üç şeyi kontrol edin: yüksek lisans mezuniyetinizin YÖKSİS'te görünmesi, okul tanıma belgenizin hazır veya kolayca alınabilir olması ve Ulusal Tez Merkezi'nden tez veri giriş formu ile referans numarasının alınmış olması. Dikkat: okul tanıma belgesinin nereden alınacağı, doktora yapılan ülkeye göre değişiyor. ABD, Hollanda ve KKTC dışındaki ülkeler için e-Devlet'ten alınabiliyor; ABD ve Hollanda için YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığından, KKTC için YÖK Eğitim Öğretim Dairesi Başkanlığından isteniyor (ayrıntı ve kendi tecrübem: 03 numaralı belge kartı). Eksik bilgi varsa ilgili kurumla (üniversiteniz veya YÖK) başvurudan önce iletişime geçin.
Belgelerin hazırlanması
Diploma, transkript, tez ve diğer belgelerin asıllarını, noter veya dış temsilcilik onaylı suretlerini ve onaylı Türkçe tercümelerini hazırlıyorsunuz. Sürecin en çok zaman alan adımı bu; her belgeyi belge belge anlattım.
e-Devlet üzerinden başvuru
Başvuruyu turkiye.gov.tr adresinden "Yurt Dışı Unvan Denklik Başvuru İşlemi (Doktora/Sanatta Yeterlik)" hizmetiyle elektronik ortamda yapıyor, belgeleri sisteme yüklüyorsunuz.
30 gün içinde asıl belgelerin ibrazı
Başvuru kaydını oluşturduktan sonra 30 gün içinde belge asıllarını Ankara'daki ÜAK Başkanlığına şahsen veya vekiliniz aracılığıyla ibraz etmeniz gerekiyor. Bu süre kaçırılırsa başvuru yapılmamış sayılıyor. Ayrıntı: asıl belgelerin teslimi.
Eksik bildirimi ve tamamlama
Yüklemelerde eksik veya hata tespit edilirse bunu başvuru sırasında verdiğiniz e-posta adresine bildiriyorlar. Bildirimden itibaren 30 gün içinde eksikleri gidermezseniz başvuru yine yapılmamış sayılıyor.
Teyit süreci
Belgeleriniz tamamlandıktan sonra Denklik Komisyonu, dosyanızı incelemeye almadan önce diplomanızın gerçekten o üniversite tarafından verildiğini teyit ediyor. Usul ve esaslara göre bu teyit, Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla ve/veya unvanı aldığınız üniversitenin yetkili biriminin resmî e-posta adresi üzerinden yapılıyor. Gözlemlerime ve çevremden dinlediklerime göre başvurunun sonuçlanmasını en çok uzatan aşama genellikle bu; başvuranın bunu hızlandırmak için yapabileceklerini aşağıdaki kutuda anlatıyorum.
İnceleme ve karar
Dosyanız Denklik Komisyonunca inceleniyor, görüş ÜAK Yönetim Kuruluna sunuluyor ve karar size tebliğ ediliyor. Olumlu sonuçta doktora denklik belgeniz düzenleniyor.
Belge yükleme kuralları (resmî)
Sisteme yüklenecek belgeler asıllarından, renkli PDF olarak taranmalı; siyah beyaz taramalar ile fotokopi üzerinden yapılan taramalar kabul edilmiyor. Cep telefonu kamerasıyla çekim kabul edilmiyor, zımbalar sökülerek taranmalı ve her bir belge 5 MB boyutunu geçmemeli. İmza gereken belgeler mavi tükenmez kalemle imzalanmalı.
Pratik uyarı
Eksik bildirimleri başvuru sırasında verdiğiniz e-posta adresine gidiyor. Başvuruda güncel ve düzenli kontrol ettiğiniz bir adres verin; 30 günlük süreler kaçırıldığında başvuruyu baştan yapmak zorunda kalırsınız.
Teyidi hızlandırmak için (ABD tecrübem)
Teyit aşamasında ÜAK, yurt dışında beyan ettiğiniz yerde gerçekten yaşadığınızı ve doktorayı orada yaptığınızı, o bölgedeki T.C. konsolosluğu aracılığıyla tespit ediyor. ABD'de bunun için National Student Clearinghouse üzerinden bir "degree verification" (mezuniyet doğrulama) belgesi alınması gerekiyor. Bu belge ücretli olduğu için (yaklaşık 14-15 dolar) konsolosluklar bu işlemi genellikle çok hızlı yapmıyor.
Benim izlediğim yol şu: studentclearinghouse.org adresinden degree verification belgesini kendiniz alın ve konsolosluğun eğitim ataşesine ya da ilgili birimine kendiniz ulaştırın; bu, süreci oldukça hızlandırabiliyor. Benim durumumda ilgili temsilcilik Los Angeles T.C. Başkonsolosluğuydu. Gerekirse belgeyi göndermeden önce hangi birime iletmeniz gerektiğini teyit edin. Belgeyi ulaştırdıktan sonra da ÜAK ile paylaşılıp paylaşılmadığını sorabilirsiniz.
National Student Clearinghouse'ta doğrulama türünü seçtiğiniz ekran; mezuniyet doğrulaması için "Degree" seçeneği kullanılıyor.
Bu anlattıklarım ABD tecrübesi; başka ülkelerde teyidin nasıl yürüdüğünü bilmiyorum, o ülkelerden geçenlerin katkılarını bekliyorum.
Benim takvimim
Hazırlıklara başlama: Mart 2026. Online başvuru: Nisan 2026 ortası. Asıl belgelerin ibrazı: 5 Mayıs 2026. Karar: henüz gelmedi. Çevremden dinlediğim tecrübelere dayanarak 2026 bitmeden sonuçlanmasını umuyorum, ama bu resmî bir süre değil, sadece bir beklenti.
[Karar tarihi belli olduğunda buraya ekleyeceğim.]
5. Belgeleri nasıl hazırladım?
Sürecin en çok emek isteyen kısmı burası. Aşağıda her belgeyi tek tek ele alıyorum: önce resmî kural, sonra o belgeyi kendim nasıl hazırladığım. Liste resmî başvuru kılavuzundaki belgeleri esas alıyor; anlaşılır olsun diye "herkesten istenenler" ve "duruma göre istenenler" olarak grupladım, sıralama kılavuzla birebir aynı değil. Denklik Komisyonu gerekli görürse bu listeye ek belgeler de isteyebiliyor.
Kılavuzda sık geçen "onaylı suret ve onaylı Türkçe tercüme" ifadesi, Türk noteri veya Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliği (konsolosluk) onayı anlamına geliyor. Uygulamada en yaygın yol, tercümeleri yeminli tercümana yaptırıp noterde tasdik ettirmek; benim izlediğim yolu her kartın altında bulacaksınız.
Kartların sağ üstündeki "Hazır" kutusunu kendi hazırlığınızı takip etmek için işaretleyebilirsiniz (işaretler kaydedilmiyor, sayfa yenilenince sıfırlanıyor).
Online başvurudaki Belge Yükleme ekranı: kartlarda sözünü ettiğim kutucuklar bunlar. Ekrandaki kırmızı uyarı, belgelerin asıllarından renkli taranması ve tercümeli belgelerde noter ya da dış temsilcilik onaylı örnek şartını da özetliyor.
Herkesten istenen belgeler
01
Başvuru formu
Online başvuru tamamlandığında sistemin oluşturduğu başvuru formunun çıktısı alınır, mavi tükenmez kalemle imzalanır ve asıl belgelerin ibrazında elden teslim edilir.
Ben nasıl yaptım?
Listede ilk sırada geçse de bu aslında en son hazırladığınız belge; sisteme yüklediğiniz bir şey değil. Ben ÜAK'taki online başvurumu tamamlayınca oluşan dosyayı indirdim, çıktısını aldım, imzaladım ve elden teslim edeceğim belgelerin arasına koydum.
Form yeterince açık; benim tek emin olamadığım yer "Uyruk" alanıydı. Buraya "Türkiye Cumhuriyeti" yazmak en güvenli seçenek. Adres olarak da e-Devlet'te kayıtlı adresimin aynısını girdim.
Tarih alanlarına dikkat edin: Türkçe formlarda tarih Gün-Ay-Yıl düzeninde yazılıyor. ABD'de format Ay-Gün-Yıl olduğu için diploma ve transkriptte tarihler öyle görünüyor; formları doldururken Türkçe düzeni kullanın.
02
Tez veri giriş formu
Başvurudan önce e-Devlet ile Ulusal Tez Merkezi'ne (tez.yok.gov.tr) girilip tez bilgileri kaydedilir. Oluşan tez veri giriş formunun çıktısı alınır ve mavi tükenmez kalemle imzalanır. Bu sırada verilen referans numarası, e-Devlet'teki denklik başvurusu esnasında sorulur. İmzalı çıktı, asıl belgelerin ibrazında elden teslim edilir.
Ben nasıl yaptım?
Başvuru formu nasıl en son hazırlanan belgeyse, bu da bir bakıma ilk hazırlanan belge; çünkü burada verilen referans numarası e-Devlet başvurusunda sorulacak. Tez bilgilerini girip işlemi tamamladığınızda referans numaranızı mutlaka kaydedin.
Forma tezinizin özetinin Türkçesini de giriyorsunuz. Ben, uyumlu olması adına, onaylı tercümesini hazırlattığım "Abstract" metninin aynısını buraya da yazdım (bkz. 09 numaralı belge). Hangisini önce yaptıysanız diğerinde de aynısını kullanmanızı öneririm.
Veri giriş formunda ORCID (araştırmacılara verilen uluslararası tanımlayıcı numara) soruluyordu; zorunlu muydu şu an hatırlamıyorum, ama yoksa edinmenizde fayda var.
Formu tamamlayınca çıktısını alın, mavi tükenmez kalemle imzalayın ve tıpkı başvuru formu gibi elden teslim edeceğiniz belgelerin arasına koyun.
03
Okul tanıma belgesi
Doktora yapılan üniversitenin YÖK tarafından tanındığını gösteren güncel tarihli belge. Çoğu ülke için e-Devlet üzerinden alınabilir. İstisnalar: ABD ve Hollanda'daki eğitimler için belge YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığından, KKTC'deki eğitimler için YÖK Eğitim Öğretim Dairesi Başkanlığından alınır. Online başvuru sırasında istenmez; asıl belgelerin ibrazında elden teslim edilir.
Ben nasıl yaptım? (ABD)
Bu, online sisteme yüklenen bir belge değil; elden teslim edeceğiniz belgeler arasında. Online başvuru sırasında da istenmedi. Ben bütün belgelerim hazır olunca başvurmak istediğim için bunu erkenden edinmiştim; sonrasında da edinebilirdim, ama asıl belgeleri ibraz edeceğiniz gün elinizde olması şart.
Doktoramı ABD'de yaptığım için e-Devlet yolu bana kapalıydı; belgeyi dilekçeyle aldım. Dilekçe örneğini denklik.yok.gov.tr/tr/page/664 adresinden indirip doldurun ve imzalayın. Ben ABD'de olduğum için imzaladığım dilekçeyi Ankara'daki bir arkadaşıma e-postayla gönderdim, o da YÖK'e postaladı. Yaklaşık bir hafta içinde tanıma belgesi, dilekçede belirttiğim e-posta adresine tanimayazi@yok.gov.tr adresinden geldi.
Bu uğraş yalnızca ABD, Hollanda ve KKTC'de doktora yapanlar için geçerli; diğer ülkelerde belge e-Devlet'ten alındığı için kolay bir adım.
Dilekçemin ardından YÖK'ten e-postayla gelen okul tanıma belgesi (belge sayısı ve imza kapatılmıştır).04
Rıza beyanı
ÜAK'ın internet sayfasındaki örnek rıza beyanı kullanılır ve mavi tükenmez kalemle imzalanır. Bu beyanla, başvuruda sunulan bilgi ve belgelerin ilgili kurumlarca sorgulanmasına ve doğrulanmasına izin verilmiş olur. Asıl belgelerin ibrazında elden teslim edilir.
Ben nasıl yaptım?
Formu ÜAK'ın sitesinden aldım: rıza beyanı formu (PDF). Bu tür belge bağlantıları zamanla değişebiliyor; açılmazsa güncel forma ÜAK Doktora Denklik sayfasından ulaşın. Bir uyarı: YÖK'ün sitesinde de bir rıza beyanı formu var, karıştırmayın; doktora denkliği için ÜAK sitesinden alınan formu kullanın.
Bu da elden teslim edeceğiniz belgelerden. Formda T.C. kimlik numaranızın yanında öğrenci kimlik numaranız da (doktora yaptığınız üniversitedeki numaranız) soruluyor; benim ezberimde yoktu, transkriptime bakarak buldum.
Forma, indirip imzaladığım günün tarihini attım; bu tarih fiziki başvuru tarihimden önceydi. Tarihlerin hepsinin aynı olması gibi bir gereklilik olduğunu sanmıyorum; bende sorun olmadı.
05
Akademik özgeçmiş formu
ÜAK'ın internet sayfasındaki örnek form kullanılır. Latin alfabesiyle, öğrenim bilgileri "Üniversite - Fakülte - Bölüm" düzeninde doldurulur; yüksek lisans ve doktora tez bilgilerine yer verilmelidir. Form sisteme yüklenir ve asıl belgelerin ibrazında elden teslim edilir.
Ben nasıl yaptım?
ÜAK'ın sitesinde formun yalnızca PDF hali vardı. Ben bu PDF'i düzenleyip online başvuruda yükledim; ÜAK kabul etmedi, formatı ve yazımı hatalı bularak formu Word dosyası olarak doldurmamı istedi. Ancak ÜAK'ın sitesinde Word hali yok. Ben dosyayı sürecin içinden geçmiş bir arkadaşımdan edindim ve aynı Word şablonunu aşağıda paylaşıyorum.
Formu Word'de doldurdum, sonra çıktısını PDF olarak alıp sisteme o PDF'i yükledim; bu haliyle sorun çıkmadı.
Bu bir doçentlik başvurusu olmadığı için yaptığınız her şeyi yazmak zorunda değilsiniz. Formda genelde her başlık için iki satır vardı; ben de doldurabileceğim veri varsa yalnızca iki madde yazdım. Kurum adlarını İngilizce yazdım.
Diplomanın aslı, Türk noteri veya dış temsilcilik onaylı sureti ve onaylı Türkçe tercümesi gerekir. E-diploma, geçici mezuniyet belgesi veya sertifika ile yapılan başvurular kabul edilmez; diploma aslı şarttır. Asıl, ibraz aşamasında A4 boyutunda fotokopisiyle birlikte gösterilir.
Ben nasıl yaptım?
Diploma, transkript ve tez bence en sorunlu, en çok dikkat isteyen belgeler; o yüzden bu kartları görsellerle destekliyorum ve kabul edilmeyen yanlış belgenin görselini de ekliyorum. Sizin de elinizde ret almış belge örnekleri varsa paylaşın; yeni başvuracaklar için çok değerli olur (bkz. katkı bölümü).
Kolay kısımdan başlayayım: diplomanın kendisi. Elinizdeki orijinal diplomayı renkli taratıp sisteme yüklüyorsunuz. Online başvuruda diplomayla ilgili iki kutucuk var; renkli taranmış diploma PDF'i birincisine gidiyor ve bunun için herhangi bir noter ya da konsolosluk onayı gerekmiyor. Orijinal diploma, belge ibrazında da yanınızda olacak; sizden almıyorlar, yalnızca karşılaştırmak için bakıyorlar. Elden yalnızca diplomanın fotokopisini veriyorsunuz; fotokopinin üstünde onay da aramıyorlar.
Önemli olan ikinci kutucuk: "Diploma ve Tercümesinin Onaylı Örneği". Bu belgeyi elden teslim etmiyorsunuz; sorun yaşanacaksa online sisteme yüklediğiniz bu belgede yaşanıyor, ben de en çok burada yaşadım. Önce bende kabul edilen, garantili formatı anlatayım: tek bir PDF içinde diplomanın kopyası ve Türkçe tercümesi olmalı. Tercümanımın söylediğine göre doğru düzen şu: ön yüzde Türkçe tercüme, arka yüzde orijinal dildeki kopya. Her iki yüzde de hem yeminli tercümanın hem de noterin mühürleri ve imzaları bulunmalı. Ben bu onaylı belgeyi renkli tarattım (belgenin kendisi siyah beyazdı ama mühürler maviydi) ve bu kutucuğa yükledim.
Bu belge teknik olarak dış temsilciliklerde de hazırlatılabiliyor; konsolosluklar hem diploma kopyasını hem tercümesini aynı şekilde onaylayabiliyor. Benim başıma gelense şu oldu: belgede konsolosun mührü ve imzası vardı, yani gerekenler tamamdı; buna rağmen konsolosluk belgeye fazladan bir de "Aslı Gibidir" ifadesi bastığı için ÜAK belgeyi bu haliyle kabul etmedi. Belgeyi nasıl edindiğimi açıklayarak ikinci kez yükledim; yeni bir uyarı gelmeyince sorunun kalmadığını düşündüm. Ama elden teslim sırasında belgenin bu haliyle kabul edilemeyeceğini söylediler. Sonuçta belgeleri, YÖK'ün yakınındaki Ankara 55. Noteri ve yakınındaki bir yeminli tercümanla baştan hazırlatıp yeniden yüklemek zorunda kaldım; bu hata bana ciddi bir masrafa mal oldu.
Buradan çıkardığım dersler: Konsolosluk yolu ulaşım ve maliyet açısından cazip, ama belgeyi hazırlatırken üzerine tam olarak nelerin basıldığına çok dikkat edin. "Gerekenler var, fazlasının zararı olmaz" demeyin; benim dosyam, gerekenler tam olduğu halde tam olarak bu fazladan ifade yüzünden reddedildi. Başvuruyu ABD'deyken yaptığım için bu durumu Ankara'ya gelmeden konsoloslukta düzelttirme şansım da vardı sanıyorum. Türkiye'ye döndükten sonra başvuracaksanız işi noterle halledeceksiniz; dönmeden önce belgeleri dış temsilcilikte hazırlatıp öyle dönmek de bir seçenek. Online başvurudan sonraki 30 günlük süre bu tür hataları düzeltmek için yeterli. Ve en önemlisi: ÜAK ile iletişime geçmekten çekinmeyin; onlar "tamam" dese bile tekrar teyit almakta fayda var, çünkü bende uyarı gelmemesi sorunun çözüldüğü anlamına gelmemişti.
Kabul edilen format: diplomanın Türkçe tercümesi ve orijinalinin kopyası, yeminli tercüman ve noter mühürleriyle (numaralar ve imzalar kapatılmıştır).Kabul edilmeyen örnek: konsolosluğun "Aslı Gibidir" mührüyle onayladığı belge (kişisel bilgilerimi kapattım).07
Not dökümü (transkript)
Doktoraya esas transkriptin aslı, onaylı sureti ve onaylı Türkçe tercümesi gerekir; e-transkript ile başvuru kabul edilmez. Üniversite transkript vermiyorsa (bazı ülkelerde doktora programlarında ders ve not sistemi yoktur), başvurudan önce üniversiteden transkript verilmediğine dair yazı alınmalı ve bu yazının da onaylı sureti ile onaylı Türkçe tercümesi sunulmalıdır.
Ben nasıl yaptım?
Durum diplomadakine çok benziyor: yine iki kutucuk var. Birincisine elinizdeki orijinal kâğıt transkripti renkli taratıp yükleyin. Ben ilk denemede e-transkript yüklemiştim, kabul etmediler.
Onaylı kopya ve tercüme isteyen ikinci kutucuk da diplomadaki şartların benzerini sağlamalı (bkz. 06 numaralı belge): kopya ve Türkçe tercüme, yeminli tercüman ve noter onaylarıyla. Ayrıca her sayfanın onaylı olması gerekiyor. Bu onaylı kopya ve tercüme yalnızca online başvuru sırasında gerekiyor; elden teslimde istenmiyor.
İçerik olarak transkriptin kendisi yeterli; transkriptin sonundaki okula özgü açıklama sayfalarını eklemeye ya da çevirtmeye gerek yok.
Bir de kopyanın, orijinalin kopyası olduğundan emin olun. Ben kopya olarak e-transkriptin çıktısını kullanmıştım; metinde "copy transcript" yazdığı için kabul etmediler. Siz doğrudan elinizdeki orijinal kâğıt transkriptin fotokopisini alın.
Transkriptin onaylı Türkçe tercümesi ve kopyası; her sayfada tercüman ve noter mühürleri var (numaralar ve imzalar kapatılmıştır).08
Doktora tezi
Diplomaya esas doktora tezinin kendisi sisteme yüklenir. Dosya boyutu nedeniyle yüklenemiyorsa taşınır bellek (USB) ile teslim edilir; tezin basılı hali istenmez.
Ben nasıl yaptım?
Ben emin olmak için, mezun olduğum üniversitenin online kütüphanesinde yer alan tez dosyasını indirip onu yükledim. Yükleyeceğiniz dosyanın, okulunuzun tez kayıtlarındaki tezle aynı olmasına dikkat edin; bence bu önemli. Tez sürecinde çok düzeltme yapıyoruz; yüklediğiniz dosyanın son hali olduğundan emin olmanın en sağlam yolu, okulun yayımladığı sürümü kullanmak.
09
Tez kapağı ve özetin onaylı tercümesi
Tezin kapak sayfası ile özet (abstract) kısmının, Türk noteri veya dış temsilcilik onaylı sureti ve onaylı Türkçe tercümesi gerekir. Tezin tamamının tercümesi istenmez. Yalnızca online başvuru sırasında yüklenir; elden teslimde istenmez.
Ben nasıl yaptım?
Onay düzeni, diploma ve transkriptteki ikinci kutucukla aynı mantıkta (bkz. 06 numaralı belge): kopya ve Türkçe tercüme, yeminli tercüman ve noter onaylarıyla.
Alanınızın terminolojisi özelse ve tercüman bu terminolojiye hâkim değilse, çeviriyi kendiniz de sağlayabilirsiniz; önemli olan, sonuçta bu çevirinin tercüman ve noter tarafından onaylanması. Buraya girdiğim Türkçe özetin, tez veri giriş formundaki özetle aynı olmasına da dikkat ettim (bkz. 02 numaralı belge).
Tez kapağının onaylı Türkçe tercümesi ve orijinali (imzalar kapatılmıştır).Tez özetinin (Abstract) onaylı Türkçe tercümesi ve orijinali (imzalar kapatılmıştır).10
Pasaportlar ve oturum belgeleri
Doktora döneminde kullanılan pasaportların kimlik sayfası dahil işlem görmüş tüm sayfalarının okunaklı fotokopileri ile ikamet izin belgesi, oturum kartları veya ikameti sağlayan vize belgesinin fotokopileri gerekir. Pasaport kaybolmuş ya da imha edilmişse, e-Devlet'ten alınan pasaport protokol belgesi ve durumu açıklayan bir dilekçe sisteme yüklenir. Oturum kartı yoksa yine durumu anlatan bir dilekçe eklenir.
Ben nasıl yaptım?
Pasaport kısmı açıkçası biraz komikti. Baştan söyleyeyim: ÜAK'taki memurların yoğun olduğunu ve belli kontrolleri hızlıca yapıp değerlendirmek zorunda kaldıklarını kabul ediyorum, kendilerine bir şey diyemem. Ama burada açık olmanın faydası var.
Pasaportunuzda işlem görmüş tüm sayfaları tarayıp tek bir PDF yapın; işlem görmüş derken tüm vizeleri ve giriş-çıkış mühürlerini kastediyorum. Tavsiyem, dosya adını "pasaportta islem gormus tum sayfalar" gibi açık bir şey yapmanız :) Çünkü ben ilk seferinde dosyayı "pasaport.pdf" adıyla yüklemiştim; dosya bütün sayfaları içerdiği halde "diğer sayfaları da yükleyin" uyarısıyla kabul edilmedi. Açık bir dosya adı bu yanlış anlamayı baştan önleyebilir.
Oturum belgesinin ne olduğunu açıkçası bilmiyorum; benim durumumda bu, pasaporttaki vize sayfasıydı sanıyorum (kılavuzdaki "ikameti sağlayan vize belgesi" ifadesi buna karşılık geliyor olmalı). Muhtemelen ülkeden ülkeye değişiyor; ayrı bir oturum kartı olan ülkelerden geçenlerin katkısını beklerim.
11
Yurda giriş-çıkış belgesi
Doktora dönemine ait tüm yurt dışı giriş-çıkışları gösteren belge. 2009 ve sonrası için e-Devlet çıktısı yeterlidir. Doktora dönemi 2009 öncesindeyse Emniyet Genel Müdürlüğünden alınmış ıslak imzalı belge; KKTC'de yapılan doktoralar için KKTC Polis Genel Müdürlüğü Muhaceret Müdürlüğünden alınan belgenin aslı gerekir. Gün şartının kontrolünde bu belge esas alınır.
Ben nasıl yaptım?
Belgeyi e-Devlet'ten alıyorsunuz. Dikkat: bu hizmet, e-Devlet'te onaylı bir telefonunuz varsa, yani iki aşamalı doğrulama yapabiliyorsanız açılıyor; bunu önceden kontrol edin.
Burada tarihler önemli. Belge, doktoraya başlamadan önceki ilk Türkiye'den çıkışınız ile doktora bittikten sonraki ilk Türkiye'ye girişiniz arasını kapsamalı. Ben ilk seferinde tüm veriyi yüklemiştim; mezuniyetten sonraki iki buçuk yılın giriş-çıkışları da göründüğü için kabul etmediler. Yani burada da fazlalık ret nedeni oldu.
Kendi örneğim: doktoraya 26 Ağustos 2019'da başlayıp 13 Aralık 2023'te bitirdim. Belgeyi oluştururken sistemin istediği tarih aralığına, okul için Amerika'ya gidiş tarihim olan 11 Ağustos 2019 ile mezuniyet sonrası ilk Türkiye ziyaretim olan 10 Mart 2024'ü girdim; bu haliyle onaylandı.
Mezun olduktan sonra Türkiye'ye giriş yapma zorunluluğu elbette yok. Eşim, mezun olduğu Mayıs 2025'ten beri Türkiye'ye hiç giriş yapmadı; belgesinde son kayıt olarak bir çıkış görünüyordu ve bu sorun olmadı.
Duruma göre istenen belgeler
Aşağıdakiler herkesten istenmiyor; kendi durumunuza uyanları listenize ekleyin. Bir kısmı benim durumuma uymadığı için o kartlarda tecrübem "bana gerekmedi" demekten ibaret, ama bu bilgi de işinize yarayabilir. Kılavuzda burada yer vermediğim, farklı durumlara özgü başka belgeler de var; durumunuz farklıysa resmî kılavuzdaki tam listeyi esas alın.
12
Yabancı dil belgesi
Türkiye'de doktoraya kabul için aranan yabancı dil yeterliğini gösteren belgenin aslı veya onaylı sureti. Doktora eğitim dili, ÜAK'ın doçentlik başvurularında kabul ettiği dillerden biriyse bu belge istenmez. Kabul edilen dillerin listesi ÜAK'ın sayfasında yayımlanıyor.
Bende nasıl oldu?
Benden istenmedi. Eğitim dilim İngilizce olduğu için yukarıdaki muafiyet kapsamına girdim; eğitim dili kabul edilen dillerden olan çoğu kişi için de durumun böyle olacağını, yani bu belgenin çoğu durumda gerekmeyeceğini düşünüyorum.
Bildiğim kadarıyla bu tür dil belgeleri asıl yüksek lisans denkliğinde gündeme geliyor; o süreçten geçenler tecrübelerini paylaşırsa sevinirim (bkz. katkı bölümü).
13
Önceki eğitime ait YÖK denklik belgesi
Lisans veya yüksek lisans yurt dışında tamamlanmışsa, o diplomaya ait YÖK denklik belgesi gerekir ve bu bilginin YÖK denklik veri tabanında görünmesi gerekir. Önceki eğitimini Türkiye'de tamamlayanlar için gerekmez; mezuniyet bilgisi YÖKSİS'ten otomatik doğrulanır (görünmüyorsa mezun olunan üniversiteyle iletişime geçilmelidir).
Bende nasıl oldu?
Benim durumumda basitti, çünkü yüksek lisansımı Türkiye'de yaptım; mezuniyet bilgim YÖKSİS'ten otomatik doğrulandı. Aksi halde kural net: yüksek lisans denkliği alınmadan doktora denklik başvurusu yapılamıyor. Yani yüksek lisansı yurt dışında olanların önce YÖK'ün denklik sürecini tamamlaması gerekiyor.
14
Ortak program protokol yazısı
Doktora, birden fazla üniversite (Türkiye veya yurt dışı) arasındaki ortak protokol kapsamında yapıldıysa bunu belgeleyen yazı ile onaylı sureti ve onaylı Türkçe tercümesi gerekir.
15
Burs belgesi
Doktora süresince herhangi bir kurum veya kuruluştan burs alındıysa (ör. YLSY, TÜBİTAK, üniversite bursu) bunu belgeleyen bir yazı gerekir.
Bende nasıl oldu?
Benim herhangi bir bursum olmadığı için belge beyan etmedim. Bu madde özellikle YLSY bursiyerleri için önemli bir detay; bu konuda tecrübesi olanlar bilgi verirse burada paylaşmaktan memnun olurum (bkz. katkı bölümü).
16
Görevlendirme yazısı
Doktora süresince herhangi bir kurum tarafından görevlendirme yapıldıysa (ör. 35. madde, 39. madde veya kurum görevlendirmesi) bunu belgeleyen bir yazı gerekir.
17
Vekâletname
Asıl belgelerin ibrazına şahsen gidilemiyorsa, Türk noteri veya dış temsilcilikçe düzenlenmiş ve içinde "Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı" ile "YÖK" ibarelerinin birlikte geçtiği vekâletname aslı ve vekilin kimlik fotokopisi gerekir.
Bende nasıl oldu?
Eşimle birlikte başvurduk. Online başvuru sırasında nerede olduğunuzun bir önemi yok; vekâlet meselesi asıl belgelerin elden teslimi için gündeme geliyor. Eşim teslime kendisi gelemeyeceği için onun belgelerini vekâleten ben teslim ettim.
Vekâletnameyi konsoloslukta çıkardık: eşim bana, duruma göre gerekirse diye de babasına vekâlet verdi. Vekâletnamede "Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı" ve "YÖK" ibarelerinin geçmesi zorunlu.
Konsolosluktaki yetkili detayları biliyor; yine de belge teslimi, düzenleme, resmî yazışma ve başvurular için gerekli her türlü işlem gibi yetkileri vekâletnamede açıkça belirtmekte fayda var.
6. Asıl belgelerin teslimi
e-Devlet başvurusu tek başına yetmiyor. Başvuru kaydını oluşturduktan sonra 30 gün içinde aşağıdaki belgelerin asıllarıyla birlikte Ankara'daki ÜAK Başkanlığına şahsen gitmeniz ya da vekilinizi göndermeniz gerekiyor. Bu süre içinde ibraz yapılmazsa başvuru yapılmamış sayılıyor.
Kılavuza göre ibraz/teslimde götürülecekler:
Başvuru formu
Tez veri giriş formu
Okul tanıma belgesi
Rıza beyanı
Diploma aslı ve A4 boyutunda fotokopisi (bende bazı belgeler ABD standardı olan Letter boyutundaydı; A4 olmadıkları için itiraz etmediler)
Transkript aslı ve fotokopisi
Önceki eğitim yurt dışında alınmışsa diploma denklik belgesi
Akademik özgeçmiş
Şahsen gidilemiyorsa vekâletname aslı ve vekilin kimlik fotokopisi
Tez sisteme yüklenememişse tezi içeren taşınır bellek
Gerek görülürse diğer belgelerin asılları da istenebiliyor; benim tavsiyem dosyanın tamamını yanınızda götürmeniz. İmzaların mavi tükenmez kalemle atılmış olması gerekiyor.
Adres
Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı: Üniversiteler Mahallesi, 1600. Cadde No: 10, 06800 Çankaya / Ankara. Gitmeden önce adresi ve çalışma saatlerini ÜAK sayfasından teyit edin.
Benim teslim günüm
Aslında ÜAK diye ayrı bir binaya değil, YÖK binasına giriyorsunuz. Ana girişte "Doktora Denklik için belge bırakmaya geldim" deyin; yalnızca "denklik" demeyin, çünkü yüksek lisans denkliğine bakan birim ayrı. Ben kimliğimi bırakıp ziyaretçi kartı aldım ve birime doğru yürüdüm. Ana giriş ile ÜAK ofisi arasında biraz mesafe var; kendi hızımla 10 dakika yürüdüm :)
Ofisteki görevli belgeleri alıp beklemenizi söylüyor. Belgelerle ilgili soruları olabiliyor, cevaplamanız gerekiyor. Sonrasında online başvuru sırasında yüklediğiniz belgeleri de tekrar kontrol ediyorlar.
Benim durumumda, 06 numaralı kartta anlattığım sorun yüzünden aynı gün diploma, transkript ile tez kapağı ve özetinin kopya/tercümelerini yeniden hazırlatmakla uğraştım; notere ve yeminli tercümana tekrar gittim. Yükleme online yapıldığı için ÜAK ofisine ikinci kez gitmem gerekmedi.
Bu arada başvurunun kendisi ücretsiz; masraf, belgelerin hazırlanmasından çıkıyor. Maliyet fikri vermesi için: eşiminkilerle birlikte toplam 21 sayfa belge için 35 bin TL harcadım (Mayıs 2026 itibarıyla). Tercüman yalnızca onay ücreti aldı, çünkü konsolosluk onaylı tercüme zaten elimdeydi; noter harçları sürekli güncellendiği için net bir rakam veremem. Aynı gün YÖK binası civarında işini halledecekler için not: Ankara 55. Noteri'nin yakınında bir baskı merkezi, bir iki bina ötesinde de bir yeminli tercüman var.
7. Sonuç ve sonrası
Belgeler tamamlanıp teyit yazışması sonuçlandıktan sonra dosyanız Denklik Komisyonunca inceleniyor, görüş ÜAK Yönetim Kuruluna sunuluyor ve karar size tebliğ ediliyor. Olumlu sonuçta doktora denklik belgeniz düzenleniyor.
Bekleme aşamasıyla ilgili pratik bir bilgi: başvurunuzun durumunu takip edebileceğiniz bir online platform yok. ÜAK'a telefon veya e-posta ile ulaşabilirsiniz; ancak ben şu ana kadarki girişimlerimde bu yollarla başvurumun durumuna dair bir bilgi alamadım.
Başvuru reddedilirse
Ret kararına karşı ÜAK nezdinde itiraz edilebiliyor; itiraz sonuç vermezse idari yargı yolu açık. İdari davalarda süreler tebliğden itibaren işliyor ve kısa (genel süre 60 gün); bu yüzden ret alırsanız vakit kaybetmeden kararın gerekçesini inceleyin ve gerekiyorsa yükseköğretim hukuku alanında çalışan bir avukattan destek alın. Ben hukukçu değilim; bu sayfada yazanlar hukuki tavsiye değildir.
Denklik alındıktan sonra
Denklik belgesini alanlar, yurt dışında yaptıkları tezi Ulusal Tez Merkezi veri tabanına ekletebiliyor. Bu işlem, tezin YÖK akademik özgeçmiş sisteminde görünmesi için gerekli ve ileride doçentlik başvurusu yapacaklar için önemli. Gerekli bilgi ve yardım dokümanı ÜAK'ın denklik duyuruları sayfasında yayımlanıyor.
Bende nasıl sonuçlandı? · yazılacak
[Buraya: sonuç bana nasıl bildirildi, denklik belgesini nasıl teslim aldım, tezimi Ulusal Tez Merkezi'ne hangi adımlarla ekledim.]
8. Sık yapılan hatalar
Resmî kurallardan ve süreç boyunca gördüklerimden derlediğim, başvuruyu geciktiren veya geçersiz kılan tipik hatalar:
Diploma veya transkript aslı yerine e-diploma, e-transkript ya da geçici mezuniyet belgesi yüklemek (kabul edilmiyor).
İmzaları siyah kalemle atmak; kılavuz mavi tükenmez kalem istiyor.
Tarihleri eğitim aldığınız ülkenin düzeniyle (örneğin ABD'de Ay-Gün-Yıl) yazmak; Türkçe formlarda düzen Gün-Ay-Yıl.
Rıza beyanı için YÖK'ün sitesindeki formu kullanmak; doktora denkliğinde ÜAK'ın yayımladığı form gerekiyor.
Akademik özgeçmişi sitedeki PDF'i düzenleyerek hazırlamak; format hatası sayılabiliyor. Word şablonunu doldurup PDF çıktısını yükleyin (bkz. 05 numaralı belge).
Konsolosluk onaylı belgede fazladan "Aslı Gibidir" ifadesi bulunması; gerekenler tam olsa bile bu fazlalık ret nedeni olabiliyor (bkz. 06 numaralı belge).
Onaylı suret için e-transkript çıktısını kullanmak; üzerindeki "copy" ibaresi nedeniyle kabul edilmeyebiliyor. Sureti orijinal kâğıt belgeden alın (bkz. 07 numaralı belge).
Düzeltme sonrası yeni uyarı gelmemesini kabul sanmak; ÜAK'tan açıkça teyit isteyin.
Belgeleri telefon kamerasıyla çekip yüklemek, zımbayı sökmeden taramak veya 5 MB üstü dosya yüklemek.
Tez veri giriş formunu ve referans numarasını almadan e-Devlet başvurusuna oturmak.
Gün şartını hesaplamadan başvurup kalış süresi nedeniyle ret riskine girmek.
Başvuruda verdiğiniz e-postayı kontrol etmeyip eksik bildirimindeki 30 günlük süreyi kaçırmak.
Pasaportun işlem görmüş sayfalarından bazılarını taramamak veya eski pasaportu hesaba katmamak; dosyaya tüm sayfaları içerdiğini belli eden açık bir ad verin (bkz. 10 numaralı belge).
Giriş-çıkış belgesini doktora dönemiyle sınırlamadan tüm geçmişi kapsayacak şekilde almak; fazla dönem içeren belge kabul edilmeyebiliyor (bkz. 11 numaralı belge).
Vekâletnamede ÜAK ibaresinin yanında YÖK ibaresine yer vermemek.
Teyit sürecini tamamen kendi akışına bırakmak (hızlandırma önerileri için 4. bölümdeki kutuya bakın).
9. Resmî kaynaklar
Süreç boyunca esas aldığım resmî kaynaklar şunlar. Bağlantılar bu sayfayı güncellediğim tarihte geçerliydi; kurum siteleri yeniden yapılandığında adresler değişebiliyor. Bağlantı kırıksa uak.gov.tr üzerinden "Denklik" menüsünü izleyin.
ÜAK Doktora Denklik sayfası: güncel başvuru kılavuzu, akademik özgeçmiş formu örneği ve rıza beyanı örneği burada yayımlanıyor.
"Yurt Dışında Alınan Doktora, Sanatta Yeterlik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar": gün şartı dahil değerlendirme kurallarının dayandığı belge. ÜAK Doktora Denklik sayfasındaki "İlgili Kurul Kararları" bağlantılarından ulaşılıyor.
e-Devlet Kapısı: başvuru, "Yurt Dışı Unvan Denklik Başvuru İşlemi (Doktora/Sanatta Yeterlik)" hizmeti üzerinden yapılıyor.
Bu sayfa şimdilik tek bir kişinin, yani benim tecrübemle sınırlı. Sizin katkılarınızla büyümesini istiyorum. Özellikle şu konularda gelecek bilgi ve belge örnekleri rehberi herkes için daha yararlı hale getirecek:
Yüksek lisansını yurt dışında yapanların YÖK denklik süreci (şu an sayfada hiç yer almıyor, çünkü ben yaşamadım),
Yabancı uyruklu, çifte vatandaş, doğrudan/bütünleşik doktora yapmış veya sanatta yeterlik almış olarak bu süreci geçenlerin tecrübeleri (bu durumlara da sayfada yer veremiyorum, çünkü yaşamadım),
Farklı ülkelerdeki üniversitelerden belge alma tecrübeleri,
Mevzuat veya kılavuz değişikliklerine dair güncelleme ihbarları,
Reddedilen ya da eksik bildirimi alan başvurulara dair tecrübeler ve anonimleştirilmiş, kabul edilmemiş belge örnekleri.
Belge gönderirken lütfen şunlara dikkat edin
Belgelerinizdeki isim, T.C. kimlik numarası, diploma ve pasaport numaraları, imza, fotoğraf ve adres gibi tüm kişisel bilgileri tamamen kapatın.
Karartmayı PDF üzerinde yapmayın; PDF'e eklenen siyah kutuların altındaki metin çoğu zaman geri çıkarılabiliyor. Belgeyi kapattıktan sonra ekran görüntüsü alıp resim dosyası olarak gönderin. Bu sayfadaki kendi belgelerimi de aynı yöntemle hazırladım.
Yanına iki üç cümlelik bir açıklama ekleyin: hangi ülke, hangi yıl, belgeyi nereden ve nasıl aldınız.
Gönderdiklerinizi yayımlamadan önce elden geçiriyorum; kişisel veri içeren gönderileri yayımlamıyorum. Bana şu adresten ulaşabilirsiniz: uskupluelif [at] gmail [nokta] com
